die deze kerst een beetje
leesbaar houdt: de Groene valt
me dezer weken niet
mee. Vrijblijvend
geleuter van
en over allerlei mensen die met
hun god
omgaan, zonder dat
ze grondig worden
tegengesproken of
tenminste worden ondervraagd.
Knevel wordt
besproken, maar waarom niet
eens zelf zo stevig
aangepakt als hij anderen in zijn show doet,
door bijvoorbeeld Aart?
Het is niet de taak van de Groene om stellingen
te betrekken,
maar om die van
anderen te laten zien? Is dat het misschien? Toch
ook dan: die
stellingen worden verdoezeld, in watten verpakt.
De Groene
loopt geen risico: Eerlijk mag
Rob Hartmans schrijven, dat Guepin's kritiek op de
Katholieke kerk kinderachtig is, omdat
mensen nu eenmaal hun eigen verantwoordelijkheid
hebben, terwijl
hij enkele regels later schrijft dat
het bij de katholieke kerk
allemaal om macht gaat. Maar: onder atheisten
leven vaak ook
de meest absurde
ideeen: 'Linkse godloochenaars zijn er nog
altijd van overtuigd dat de mens
goed is' - een
gedachte, voor Hartmans
zodanig belachelijk dat hij de behandeling ervan verder
onnodig acht.
De
Amerikanen vieren Kerst in Kabul;
de Afghanen
ook. (Geheel vrijwillig.)
Gelukkig doet Aart
dat niet. Eigenlijk is hij de enige die in zijn stuk serieus
zelf op de dingen
ingaat. Hij schrijft: "Na een eeuw waarin de mens zich van zijn
meest onmenselijke kant
liet zien is uitgerekend het kwaad gereduceerd tot een
abstract begrip. Het is praktisch
verdwenen uit ons vocabulaire.(...) Je zou
haast
denken dat we het kwaad in onze welvaartsmaatschappij
hebben gedomesticeerd (...).
Zelfs onze filosofen hebben het kwaad uit
hun canon wegggeschreven."
Om te beginnen
definieert Aart hier, stiekum, het 'goed' in
een directe tegenspraak met Hartmans:
als de mens zich
in de laatste eeuw van zijn onmenselijke
kant heeft laten zien, dan is de
menselijke kant dus goed. Aart
moet dit wel stiekum doen, want hij
doet
erg zijn best om voor cynisch (d.w.z.boven de
waarden staand),
door te gaan.
Waar is het Kwaad gebleven?
Het kwaad is verdwenen,
niet omdat wij het gedo-
mesticeerd hebben, maar omdat het ons
heeft gedomesticeerd. Laten we het eerst weer
zichtbaar maken: wat was het
ook weer? Het was een derde van de wereldbevolking
die is
buitengesloten. Die honger
lijdt omdat wij hun land onder hun gat vandaan
kopen en hun zee onder
hun achterlijke
bootjes leegvissen en vervangen door coca
cola.. "Ze willen het toch zelf?" vragen wij
onschuldig, "Mensen
hebben nu eenmaal hun eigen verantwoordelijkheid". En
verder wordt dit puntje
giechelig verwezen naar het globalisatiedebat
en overgelaten
aan de geitenwollen sokken en Lubbers,
als een van die 'grote verhalen' waaraan wij
vandaag de dag geen behoefte meer hebben.
Waarom mogen we dit geen 'kwaad' meer
noemen? Omdat 'onze filosofen' het begrip 'kwaad'
belachelijk hebben gemaakt door het te
koppelen aan de achterlijke 'van god gegeven'
moraal. En omdat
zij die in god geloven geen gelegenheid
voorbij lijken te laten gaan om die god nog achtelijker
en belachelijker te
maken dan hij al was. Wij, ongelovigen, zwelgen
daarin, want hoe
belachelijker zij
zichzelf en hun god maken, hoe onschadelijker
het 'kwaad' wordt. Zo laten
we joden in
Nederland onweersproken stellen dat ze recht
hebben op israel omdat god ze dat land
heeft
beloofd, en andere fundamentalisten mogen voor
schut gaan met uitspraken tegen de homosexuelen.
Maar het kwaad heeft ook een instrumentele kant.
Als er een vuiltje in de benzine zit loopt
ons autootje
niet meer. Als we dat vuiltje nu 'het kwaad'
noemen, dan maken we ons belachelijk,
omdat we er niet zo
zeker meer van zijn dat het wel zo belangrijk
is dat ons autootje rijdt.
Maar nu is het, na de 11e september
zover dat we moesten gaan inzien dat dat derde
deel van de wereldbevolking
dat ons haat
het vuiltje in onze benzine
is geworden. En
ons autootje lijkt een beetje te stotteren.
Ach het
is allemaal al zovaak geschreven en gezegd.
Gelukkig
is het kersmis, en dan kunnen we onder de boom
al die oude
vertrouwde verhalen weer eens uit de ballendoos
halen en
ze oppoetsen tot ze glimmen. Daarna hangen we
ze in de boom
en leggen we er de cadeautjes onder. De brandweer
komt
toch niet.
Hoe zal het zijn, in Kabul,
als straks de Vredesmacht
weer inpakt?
Hoeveel hoeren zullen er dan zijn,
en hoeveel van hen met HIV besmet,
omdat onze jongens nu eenmaal
hun behoeftes hebben?